Een korte voorgeschiedenis en plaatsbepaling
In het Regionaal Programma Werklocaties (RPW) is een uitbreidingbehoefte voor Aaltens bedrijventerrein geraamd van 11 ha. Dit RPW is door de meerderheid van de raad begin dit jaar vastgesteld. Alleen CU en PP waren tegen.
Er zijn op basis van dit RPW de nodige onderzoeken verricht die uiteindelijk hebben geleid tot het collegevoorstel dat nu voorligt. De eerste was van BCI : Verkenning ontwikkeling nieuw bedrijventerrein kern Aalten, Onderzoek, rapportage januari 2023. Hierin werden 9 potentiële locaties voor een nieuw bedrijventerrein onderzocht.
Westzijde Industrieterrein I, Noordzijde Vierde Broekdijk en Zuidwestzijde 4e Broekdijk kwamen als meest kansrijk uit de bus (2,3 en 8 uit de lijst hierboven).
BCI deed daarnaast de volgende aanbevelingen±
Spoedig aan de slag te gaan met een concrete lijst aan mogelijke compensatiegebieden voor het te kappen bos.
Intensiveren van het ruimtegebruik op bestaande bedrijventerrein wordt steeds belangrijker.
Het is aan te bevelen om een stevig ambitieniveau te ontwikkelen ten aanzien van toekomstbestendigheid: energietransitie, circulariteit, klimaatadaptatie, biodiversiteit, veiligheid.
Vervolgens heeft RoyalHaskoningDHV (RHDHV) een Plan van Aanpak geschreven (concept november 2023, definitieve versie 4 september 2024) waarin de volgende volgorde werd voorgesteld (uit definitieve versie):
Ook werd een globale planning opgesteld. Als de raad in 2024 een besluit zou nemen zou de eerste uitgifte van nieuw bedrijventerrein in 2029 kunnen starten.
Op basis van het concept Plan van Aanpak is een Haalbaarheidsonderzoek opgesteld door RHDHV waarin voor 5 scenario’s de financiële consequenties globaal zijn doorgerekend (febr. 2024). Dit rapport is vertrouwelijk met het collegevoorstel aan de raad gestuurd, ik kan dus geen informatie hieruit delen.
Op basis hiervan is het eerdergenoemde concept Plan van aanpak definitief gemaakt (sept 2024), heeft het college haar voorstel uitgewerkt en zijn er nadere financiële doorrekeningen gemaakt door Urban Reality (ook vertrouwelijk).
Ook na aanpassingen in de berekeningen blijkt de ontwikkeling niet kostendekkend mogelijk te zijn. Afhankelijk van de nog te kiezen uitwerking in welke gebieden precies worden ontwikkeld is het tekort groter (tot 1,7 miljoen) of kleiner (450.000, -). Uit Raadsmededeling 168-2024:
De raad wordt nu een besluit voorgelegd met de volgende onderdelen:
Kennis te nemen van de locatiestudie ‘Verkenning ontwikkeling nieuw bedrijventerrein kern Aalten’ van adviesbureau BCI;
In te stemmen met de ontwikkeling van het gebied ten zuidwesten van het bestaande bedrijventerrein en ten noorden van de Keizersbeek tot nieuw bedrijventerrein bij de kern Aalten;
In te stemmen met het plan van aanpak ‘Uitbreiding bedrijventerrein Aalten’ van RoyalHaskoningDHV.
Het benodigde voorbereidingskrediet van € 600.000 beschikbaar te stellen.
De beeldvorming was vorige week. De publieke tribune zat vol met inwoners en omwonenden die – uiteraard- grote moeite hebben met het plan. Opvallend was dat de enige inspreker die vóór het voorstel was, de IKAD, het argument ‘werkgelegenheid’ niet van toepassing vond (er is nu al een tekort aan personeel); extra ruimte is vooral nodig voor robotisering. En i.v.m. de niet optimale bereikbaarheid van het nieuwe terrein was ‘locatie 9’, bij Varsseveld volgens hem ook best een geschikte optie.
Het debat tussen de fracties was dus afgelopen dinsdag tijdens de Oordeelvorming. Onze inbreng in de eerste termijn:
Uitbreiding Bedrijventerrein
“Voorzitter: we denken dat het voorstel nog niet rijp is voor besluitvorming. Er zijn nog te veel open vragen en teveel risico’s om zo’n ingrijpend besluit – met grote onrust in de buurt, een uitwerkingsbudget van maar liefst 600.000,- – op dit moment te kunnen nemen.
Ik wil dit kort toelichten.
Is de behoefte aan nieuw bedrijventerrein wel zo groot?
Begin vorig jaar hebben we onze bezwaren bij het RPW al aangegeven. Zowel in de provinciale Prognose Werklocaties als in het RPW (regionaal Programma Werklocaties) is uitgegaan van EIB-scenario Hoog. Heel mager gemotiveerd. Scenario Laag zou uitkomen op een halvering van de behoefte.
De krapte op de arbeidsmarkt zal de groei-behoefte sterk beperken. Automatisering en robotisering is weliswaar een oplossing daarvoor, maar hiervoor zijn weer nieuwe, hoogopgeleide, gespecialiseerde vakmensen nodig die je niet 123 naar Aalten trekt.
De Stecgroep[1] stelt dat de intensiveringspotentie op bestaande bedrijventerreinen 5-20% is. Als we 10% aanhouden dan betekent dat voor Aalten 10% van 140 ha = 14 ha potentiële extra ruimte. We zouden deze potentie eerst nader onderzocht willen zien. (Discussie 1) (Temeer doordat er nu meerdere panden te huur of te koop staan en er dus blijkbaar ruimte is.)
Voor de goede orde: we begrijpen dat er voor zo’n intensiverings-operatie ’schuifruimte’ nodig is. Uiteraard denken we daarin graag mee.
We missen een integrale afweging. Het lijkt er nu sterk op dat de we als gemeente alleen belangen van het bedrijfsleven volgen en in de modus staan van: “u vraagt, wij draaien”. We kunnen echter ‘de economie’ niet langer loszien van de sociale basis en de ecologie. Groeien kan niet oneindig. Er zijn grenzen aan de hoeveelheid arbeiders, grondstoffen, afval, beschikbare energie, en vooral ook: beschikbare ruimte. Landbouw en natuur, en daarmee voedselzekerheid, komen ernstig in de verdrukking als we door blijven gaan met het bouwen van nieuwe gebouwen, nieuwe wegen, parkeerterreinen etc. Het is de vraag of die groei wel zo slim is, of het allemaal wel kán. Moeten we niet de omgevingsvisie afwachten omdat daarin die integrale afweging wordt gemaakt? (Discussie 2).
Enkele onderdelen van die integrale, bredere blik zijn nogal urgent. Ze zijn ook al aan de orde geweest in de beeldvorming. Dit zijn m.n.:
Water en bodem sturend. Dit is inmiddels een belangrijk uitgangspunt in de ruimtelijke ordening, maar komt in het collegevoorstel niet aan de orde. Het plangebied ligt laag en toch is het Waterschap nog niet geconsulteerd. Wat als deze straks zegt dat het niet kan? We willen graag voorafgaand aan het besluit een oordeel van het Waterschap. (Discussie 3)
Bereikbaarheid. Er wordt simpelweg gesteld dat vrachtverkeer en werknemers via Rondweg Zuid het nieuwe bedrijventerrein kunnen bereiken. Maar dat betekent voor velen een omweg en leidt onherroepelijk tot ongewenst sluipverkeer via de Nijverheidsweg. Moet de rondweg niet doorgetrokken worden naar de N318? En kan dat wel? Misschien wordt dan locatie 9 bij Varsseveld wel interessanter. We willen dat hier eerst duidelijkheid over komt voordat we besluiten over de uitbreiding op deze locatie. (Discussie 4)
Financiën. O.a. het bereikbaarheidsprobleem is niet meegenomen in de financiële doorrekening. Ook zijn enkele posten rooskleurig ingevuld. Er is nu al een tekort berekend en dat wordt ongetwijfeld groter. Ik ga ervan uit dat de meerderheid van de raad vindt dat de belastingbetaler daarvoor niet mag opdraaien. Dat betekent een hogere verkoopprijs. Is het terrein dan nog steeds interessant voor bedrijven? Of blijft de helft braakliggen? Mede door waarschijnlijk een te hoog ingeschatte vraag. Met extra tekorten voor de gemeente als gevolg? Graag willen we inzicht hierin.(Discussie 5)
Samengevat: behoefte (d.w.z. koopkrachtige behoefte), waterschap, bereikbaarheid en financiën vormen flinke risico’s. Deze zijn zo groot dat we op dit moment geen verantwoord besluit kunnen nemen. Zoals ook het rekenkamer-rapport over de Westrand-ontwikkeling[2] adviseert, willen we graag een degelijke risicoanalyse voordat we een go/nogo besluit nemen. (Discussie 6).
Tenslotte: het Bos. We zijn in principe voorstander om het bos te handhaven. Om redenen van koelteplek, CO2-opvang, biodiversiteit en om het belang van Lintelo 12. Dat daarvoor het nodige onderhoud in dat bos moet plaatsvinden is duidelijk lijkt ons, want de ecologische waarde kan flink opgekrikt worden. Mocht handhaven om welke redenen niet mogelijk zijn dan wil PP dat de herplant-norm flink opgehoogd wordt. Het duurt nu zeker 20-30 jaar voordat de beoogde CO2-compensatie wordt gerealiseerd.”
Bert
[1] Feiten en cijfers bedrijventerreinen in Nederland, Stec groep, 12 april 2023.[2] Eindrapport ONDERZOEK BESTEMMINGSPLAN WERKLANDSCHAP AALTEN-WEST ;
TERUGBLIK MET HET OOG OP DE TOEKOMST. Rekenkamerrapport 28 januari 2014.